KiK Kararları - KiK Kamu İhale Kurulu Kararları Arama Motoru

15.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[2488].(0219)./2011-48Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Kars İl Sağlık Müdürlüğütarafından 18.07.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kars İl Sağlık Müdürlüğü, Kars Devlet, Kağızman Devlet, Sarıkamış Devlet, Digor İlçe, Selim İlçe Hastaneleri Hastane Bilgi Sistemi (HBYS) ve Ağız ve Diş Sağlığı (ADSM) Bilgi Sistemi Web Tabanlı Tam Otomasyon Yazılımı” ihalesine ilişkin olarak Birim Bilgi Teknolojileri Tic. A.Ş.’nin 12.07.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.07.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  26.07.2011tarih ve 35252sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

           
1 ) Kültür ve Turizm Bakanlığından alınan BİL-KOD numarasının ihaleye teklif verecek iş ortakları tarafından ayrı ayrı sunulmasının ihale dokümanında istenilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

           
2 ) İşin yapılacağı yer hususunda idari şartnamenin 12 nci maddesi ile 2.1/c maddeleri arasında uyumsuzluk olduğu,

           
3 ) İdari şartnamenin 25.5 inci maddesinde kısa vadeli sigorta prim oranının belirtilmesi ve aynı şartnamenin 25.3.1 inci maddesinde ise ihale konusu işte teknik personel çalıştırılacağı belirtilmesine karşın, ihale dokümanında ihale konusu işte kaç personel çalıştırılacağı, bu personellerin ücretlerinin ne olacağı, bu personellere ait yemek, yol v.s. giderlerin ne olacağı ve bu personellerin resmi tatil günlerinde çalıştırılıp çalıştırılmayacağı hususunun belirtilmemesinin ihalede teklif bedelinin doğru oluşturulmasını engellediği, ayrıca bu teknik personellere ait kriterlere ihale dokümanında yer verilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

           
4 ) Teknik şartnamenin 1.3 maddesinde fiyatlandırmanın terminal sayısına göre yapılacağının belirtilmesine rağmen birim fiyat teklif cetvelinde fiyatlandırmanın modül sayısına göre yapılmasının istenildiği, ihale dokümanını oluşturan temel belgeler arasındaki bu farklılığın uygulamada problem oluşturacağı,

           
5 ) Demonstrasyon kriterlerine ihale ilanında yer verilmemesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

            6) Teknik şartnamenin 2.1.30 uncu maddesindeki HBYS’ne entegrasyonların yüklenici tarafından ek ücret talep edilmeksizin yapılacağına ilişkin düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

            7) Teknik şartnamenin 3.1.1 inci maddesindeki düzenlemenin uygulama sunucuları üzerinden oluşabilecek erişim sistem ve veri güvenliğini ciddi olarak tehdit ettiği, ayrıca ihaledeki rekabeti engellediği,

            8) Teknik şartnamenin 3.1.8 inci maddesindeki uygulama yazılımının tüm sunucu işletim sistemleri üzerinde kusursuz çalışması gerektiğine dair düzenlemenin ihaledeki rekabeti engellediği,

            9) Teknik şartnamenin 5.1 inci maddesindeki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

            10) Teknik şartnamenin 6.1 inci maddesindeki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

            11) İhale konusu işteki eğitim giderine ilişkin düzenlemenin idari şartname ve birim fiyat teklif cetvelinde yer almamasının mevzuata aykırı olduğu,

            12) Teknik şartnamenin 7.1.9 uncu maddesindeki sertifikaya ilişkin düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

            İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

           
1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

            İdari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinde; “…

            7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

            …

            h) Kültür ve Turizm Bakanlığından almış olduğu lisans tescilinde kullanılacak olan BİL-KOD numarasına sahip olmalıdır.

            …

            7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

            7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a), (b) ve (h) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, bu ortak (ğ) bendindeki belgeyi de sunmak zorundadır.

            …” düzenlemesi yer almaktadır.

            Sağlık Bakanlığı’nın “Bilgi Sistemleri” konulu, 16.10.2006 tarih ve 108 Sayılı Genelgesinde; “1- Bakanlığımıza bağlı kurumlardaki bilgi sistemlerinin Yazılım ve Veri Kaydı bileşenlerinin, hizmet alımı metoduyla tedarik edilmesi halinde, bu hizmetlerin tek bir tedarikçiden temin edilmesine yönelik planlama ve düzenlemeler yapılmalıdır. Bilgi sistemleri ile ilgili her türlü bakım, onarım, teknik destek, uyarlama, güncelleme, veri kaydı ve eğitim hizmeti alımında tek tedarikçi şartının sağlanması önemlidir. Sistemin sürekli ve kesintisiz çalışmasını sağlamak amacıyla, ihtiyaca göre kurumlarımızda 7 gün 24 saat (7/24) esasına göre yeter sayıda yazılım ve donanım bakımı için teknik eleman hizmeti de sağlanmalıdır. Özetle; sistemin kesintisiz bir şekilde işletilmesi açısından bilgi sistemleri ile ilgili hizmet alımlarında, tek bir tedarikçi ile muhatap olmayı sağlayacak önlemler mutlaka alınmalıdır.

            2- Bu çerçevede bu tip hizmetlerin (alt yapı, donanım, yazılım, eğitim ve veri kaydı hizmeti temini v.b.) bir bütün olarak alınması sırasında; Yazılımcı firmaların Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan, program lisans tescilinde kullanılacak olan BİL-KOD numarasını almış olmaları istenmelidir. Ortak girişimlerde de pilot ortak, BİL-KOD numarasına sahip yazılımcı firma olmalıdır.” düzenlemesi,

            “Bilgi Sistemi İhaleleri” konulu 18.09.2007 tarih ve 2007/82 Sayılı Genelgesinde; “e) BİL-KOD No istenmesi: Sağlık Bilgi Sistemlerinin işletilmesi esnasında karşılaşılan problemlerin en önemlileri uygulama yazılımlarından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle problemlerin çözümünde ve sistemin işletilmesindeki ekinlik ve performansın yüksek olması için, ana iştigal konusu yazılım üretmek olan gerçek ya da tüzel kişilerle birlikte çalışabilirlik temin edilmelidir. Bu sebeple alınacak mal ya da hizmet kapsamında uygulama yazılımı var ise isteklinin BİL-KOD numarasına sahip olması, ortak girişimlerde ise pilot ortağın BİLKOD numarasına sahip ortak olması zarureti mevcuttur. Bunun dışındaki sadece donanım ve sadece veri kayıt hizmeti alımlarında veya uygulama yazılımı hariç sadece bu iki bileşenin birlikte alındığı durumlarda BİL-KOD numarası istenmesi zorunluluk değildir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

            Anılan Genelgelerde; isteklinin BİL-KOD numarasına, ortak girişimlerde ise pilot ortağın BİL-KOD numarasına sahip olması zorunluluğunun getirildiği görülmüştür. Bu zorunluluğun asgari şart olarak pilot ortak için aranması gerektiği görülmekle birlikte, diğer taraftan söz konusu düzenlemelerin ihalelerde pilot ortak dışında kalan ortakların da bu belgeye sahip olması koşulunun aranamayacağı şeklinde yorumlanamayacağı anlaşılmaktadır.

            Kaldı ki Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38 inci maddesinde yer verilen “(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmüne istinaden, ihale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin ihaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde her bir ortak tarafından ayrı ayrı sunulması gerekmektedir.

            Bu itibarla; söz konusu ihaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde BİL-KOD numarasına sahip olunduğuna dair belgenin her bir ortak tarafından ayrı ayrı sunulmasının zorunlu olduğu yönündeki düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

           
2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

            İdari şartnamenin 2.1 inci maddesinde; “İhale konusu hizmetin;

            a) Adı: Kars İl Sağlık Müdürlüğü, Kars Devlet, Kağızman Devlet, Sarıkamış Devlet, Digor İlçe, Selim İlçe Hastaneleri Hastane Bilgi Sistemi (HBYS) ve Ağız ve Diş Sağlığı (ADSM) Bilgi Sistemi Web Tabanlı Tam Otomasyon Yazılım İhalesi

            b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

            Kars İl Sağlık Müdürlüğü, miktarı: 10 türü: modül

            Kars Devlet Hastanesi, miktarı: 23 türü: modül

            Kağızman Devlet Hastanesi, miktarı: 24 türü: modül

            Sarıkamış Devlet Hastanesi, miktarı: 24 türü: modül

            Digor İlçe Hastanesi, miktarı: 21 türü: modül

            Selim İlçe Hastanesi  miktarı: 21 türü: modül

            Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi miktarı: 16 türü: modül

            c) Yapılacağı yer: İdari ve Mali İşler Şube Müdür Odası

            ç)…” düzenlemesi,

            Anılan şartnamenin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12 nci maddesinde; “12.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

            Yer almaktadır.

            Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamenin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12 nci maddesinde; “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir.

            12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işinin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.

            12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.

            12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.” düzenlemeleri, bu maddeye ait 20 numaralı dipnotta ise; “İhale konusu işin yapılacağı bir yer öngörülmüyorsa bu maddeye “12.1. Bu madde boş bırakılmıştır” yazılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

            Her ne kadar, itirazen şikayete konu ihalede, işin yapılacağı bir yer öngörülmüş olmasına karşın, idari şartnamenin 12 nci maddesinde kamu ihale mevzuatında istenilen ifadelere yer verilmediği ve bu şekliyle şikayete konu düzenlemenin tip idari şartnameye uyarlık taşımadığından söz edilebilse de, ihale konusu işin niteliği ve isteklilerin işin yapılacağı yeri görmesine engel teşkil edecek bir durumun bulunmadığı dikkate alındığında bu eksikliğin başlı başına iptal gerekçesi olarak kabul edilemeyeceği, bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

           
3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

            İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “25.1. Ulaşım,sigorta vergi,resim ve harç giderlerin hepsi yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderleri, yazılım destek elemanı giderleri vb. yükleniciye aittir.

            25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

            25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

            Kısa vadeli sigorta prim oranı %1. Sağlık Bakanlığının 2010/61 sayılı genelgesinin tedarik yönetim başlıklı 2.1.maddesinde (Bakanlığımıza ağlı kurum ve kuruluşlarda elektronik veri kayıt hizmetleri bundan böyle donanım ve yazılımlardan ayrı olarak ihale edilecektir.) belirtildiği şekil ile ihale edilmek istenmektedir. Teknik şartnamenin hastane bilgi sistemi için genel koşullar ve öneriler ana başlığı altında 2.1 genel koşullar başlığı altındaki 2.1.1 maddesinde (Yaklenici firma kurumların idarelerine karşı sorumlu sözleşme süresince Kars Devlet Hastanesinde 2 adet yazılım-bakım elemanı (En az 2 yıllık yüksek okul mezunu, ilgili belge ve konusunda diploma sahibi olmalı.), 1 adet donanım personeli (En az 2 yıllık iligi okul mezunu ilgili belge ve konusunda sertifika sahibi olmalı.), 1 adet teknik destek ve bakım elemanı (En az iki yıllık yüksek okul mezunu, ilgili sertifika veya konusunda diplamo sahibi olmalı.) Kağızman Devlet Hastanesinde 1 adet teknik destek ve yazılım destek elemanı (En az lise mezunu olmalı, ilgili belge ve konusunda sertifika sahibi olmalı.), Digor İlçe Hastanesinde 1 adet teknik destek ve yazılım destek elemanı (En az lise mezunu olmalı, ilgili belge ve konusunda sertifika sahibi olmalı.) Selim İlçe Hastanesinde 1 adet teknik destek ve yazılım destek elemanı (En az lise mezunu olmalı, ilgili belge ve konusunda sertifika sahibi olmalı.), Sarıkamış Devlet Hastanesinde 1 adet teknik destek ve yazılım destek elemanı (En az lise mezunu olmalı, ilgili belge ve konusunda sertifika sahibi olmalı.) Kars Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinde 1 adet yazılım destek elemanı (En az 2 yıllık yüksek okul mezunu olmalı, ilgili belge ve konusunda sertifika sahibi olmalı.) belirtilen personeller HBS’nin güvenliği, verimliliği vb. gibi nedenlerden dolayı bulundurulmak istenilen personellerdir. Dolayısı ile 2010/61 nolu genelgenin hükümlerinin yerine getirilebilmesi için söz konusu personellere verilecek maaş, ulaşım, sigorta, vergi, resim harç giderleri, asgari ücretten kaynaklanan fiyat farkı, sigorta primi risk oranı, yemek bedeli, giyim bedeli, fazla mesai vb. giderler firmanın kendi sorumluluğundadır. İdari şartnamenin 35. maddesinde yer alan ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi başlıklı maddesi 35.1 maddesinde bu ihalede ekonomik açıdan en avantalı teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.” Şeklinde belirlendiğinden firmalar personeline vermek istedikleri ücret vs.gibi tutarlar firmaların kendisine aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

            İtirazen şikayete konu ihalenin, kamu ihale mevzuatı açısından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı niteliği taşıdığı anlaşılmaktadır.

            Bu hususa ilişkin, Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamenin 25.3 üncü maddesine ait 30 numaralı dipnotta; “… (2) (Değişik 3/7/2009 – 27277 R.G. / 12. md.)  Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri dışındaki tüm ihalelerde, gider kalemleri, ihale konusu işin özelliğine uygun olarak ilgili mevzuatına, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği ile Kurumun diğer düzenleyici işlemlerine aykırı olmamak kaydıyla idare tarafından belirlenerek buraya yazılacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

            Teknik şartnamenin 2.1 inci maddesi ile idari şartnamenin 25.5 inci maddesinde ihale konusu işte çalıştırılacak personellerin sayıları ve nitelikleri ile bu personellere ait hangi giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği ve ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmamasından ötürü bu giderlere ilişkin ayrıntılı açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

           
4 ) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

            Teknik şartnamenin 1.3 üncü maddesinde; “Bu şartname Merkezi satın alma birimi vasıtasıyla Kars Devlet Hastanesi (Ana Bina ve Ek Hizmet Binası), Kağızman Devlet Hastanesi, Digor Entegre İlçe Hastanesi, Selim A.Cihangir Entegre İlçe Hastanesi, Sarıkamış Devlet Hastanesi, Kars İl Sağlık Müdürlüğü Merkez laboratuarı ve ADSM (Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi) komple hastane bilgi yönetim sisteminin 24 ay süre ile sorunsuz çalışması için yapılması gereken bakım, onarım, güncelleme gibi hususların hizmet işini içerir.

            Hastane Bilgi Sistemi (HBS) lisansları sözleşme süresince Kars Devlet Hastanesinde 250 adet, Kağızman Devlet Hastanesinde 50 adet, Selim A.Cihangir Entegre İlçe Hastanesi’nde 20 adet, Digor  Entegre İlçe Hastanesi’nde 15 adet, Kars ADSM’de 30 adet, Sarıkamış Devlet Hastanesi’nde 40 adet, Kars Sağlık Müdürlüğü Merkez Laboratuvarı’nda 3 adet terminal kullanıcı lisanslı olarak kurumların hizmetine sunulacaktır.İstekliler, her bir ek terminal kullanıcı lisansı için tekliflerini ihale teklif dosyasında belirteceklerdir.” düzenlemesi yer almaktadır.

            İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemlerine ait birimler “modül” olarak belirlenmiştir.

            İsteklilerin tekliflerini birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen cins ve miktarlar üzerinden vereceğinin açık olduğu, teknik şartnamenin 1.3 üncü maddesinde yapılan düzenlemenin, başvuru sahibinin iddia ettiği gibi doğrudan fiyatlandırma ile bir ilgisinin olmadığı ve isteklilerin birim fiyat teklif cetvelinde öngörülen her bir birimin toplam tutarını hesaplarken göz önünde bulundurması gereken maliyet bileşenlerinden biri şeklinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

           
5 ) Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:

            İdari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı kısmında; “…

Demo için gerekli bilgisayar, yazıcı, gerekli bağlantı kabloları isteli tarafından sağlanmalı ve idarenin gösterdiği mekana demo başlama saatinden en az bir saat önce kurulmuş ve çalışır duruma getirilmiş olmalıdır. Demo ihale komisyonunun istediği tarih, saat ve sürede verilecektir.” düzenlemesi,

            İhale ilanının “Diğer Hususlar başlıklı kısmında; “Demo için gerekli bilgisayar,yazıcı,gerekli bağlantı kabloları isteli tarafından sağlanmalı ve idarenin gösterdiği mekana demo başlama saatinden en az bir saat önce kurulmuş ve çalışır duruma getirilmiş olmalıdır.Demo ihale komisyonunun istediği tarih,saat ve sürede verilecektir.” düzenlemesi,

            Yer almaktadır.

            Teknik şartnamenin 2.1 inci maddesi ile idari şartnamenin 7 nci maddesinde demonstrasyona ilişkin tüm kriterlerin belirtildiği anlaşılmıştır.

            Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 28 inci maddesinin 2 nci fıkrasında; “Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmüne yer verilmiştir.

            İdari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı kısmı ile ihale ilanında demonun yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı ve teknik şartnamenin 2.1 inci maddesi ile idari şartnamenin 7 nci maddesinde demonstrasyona ilişkin tüm kriterlere yer verildiği anlaşıldığından, yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre yeterlik değerlendirmesi için tüm demonstrasyon kriterlerinin, ihale ilanında belirtilmemesinin esasa etkili aykırılık olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

            6) Başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak:

            Teknik şartnamenin 2.1.31 inci maddesinde; “Yüklenici, HBYS'ye entegre edilmesi gereken donanım, cihaz ve sistem yazılımları için hiçbir surette diğer donanım, cihaz ya da sistem yüklenicilerinden doğrudan ücret talep edemez.” düzenlemesi yer almaktadır.

            Sağlık Bakanlığı tarafından, Ağustos 2010 tarihli ve 5.1 doküman sürüm nolu “Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri Alım Kılavuzu” adı altında bir doküman hazırlandığı anlaşılmaktadır. Bahse konu dokümanın temel amacının yazılım, teknolojik, altyapı ve diğer gerekler için Sağlık Bakanlığı Hastaneleri ile Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerinin HBYS alımlarına yönelik bir çerçeve çizmek olduğu ve bu dokümanın konuyla ilgili önerileri kapsadığı görülmektedir.

            Bu bağlamda, Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan bu kılavuzun tamamıyla ilgili idareler tarafından şartname hazırlığında göz önünde bulundurulması gereken “önerilerin” ortaya konulması amacını taşıdığı, bu anlamda tavsiye niteliği taşıyan bir dokümanın kesin ve icrai bir etkiye sahip olduğunun iddia edilebilmesinin hukuken mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

            Dolayısıyla, ilgili idarelerin şartname hazırlığı için yardımcı/yol gösterici nitelik taşıyan bir belgenin ilgili idareler açısından birebir uygulamak zorunda oldukları hükümleri de içerdiğinin hukuken kabul edilemeyeceği, bu anlamda bir ihalede salt teknik şartname maddesinin öneri niteliğindeki bir dokümana aykırılık teşkil etmesinin pratik bir anlam taşımayacağı, bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

            7) Başvuru sahibinin 7 nci iddiasına ilişkin olarak:

            Teknik şartnamenin 3.1.1 inci maddesinde; “Teklif edilen HBYS ve LIS’in her modülünün web tarayıcısı vasıtasıyla çalışabilen web tabanlı mimariye sahip olması gerekmektedir. Uygulama yazılımının VTYS’ye bağlanması mümkün olduğunca standart olmalı ve birden fazla teknolojiyle sağlanmalı, mümkün olduğunca VTYS’den bağımsız olmalı ve yazılım farklı VTYS’lerle çalışabilmelidir.” düzenlemesi  yer almaktadır.

            Yukarıda anılan düzenlemeye ilişkin Kurumumuz tarafından teknik görüş talebinde bulunulmuş, Kurumumuza gelen teknik görüş yazısında düzenlemeye ilişkin; “Şikayet 8 inci madde açıklamasında, teknik şartname madde 3.1.1 ile Web tarayıcı kullanılan uygulama yazılımlarının muhtemel başarım ve güvenlik açıkları bulunabileceği belirtilmekte, Web tabanlı veya akıllı istemci (smart client) veya zengin istemci (reach client) mimarilerine sahip olarak yazılmasının rekabet eşitliği sağlayacağı belirtilmektedir.

Şikayet 8 inci madde de belirtilen tarayıcı uyumsuzlukları, güvenlik açıkları, başarım eksikliklerinin web tabanı uygulama yazılımları için sınırlayıcı ölçüt olmadıkları bilinmektedir. Özellikle Java temelli uygulama yazılımları ile birçok temel ve standart tarayıcı üzerinde yüksek güvenlikli, platform bağımsız, yüksek başarımlı uygulamalar gerçekleştirildiği gibi bu uygulamaların istemci işletim sistemi, donanım ve harici yazılım bağımlılıklarıda bulunmamaktadır.

E-Türkiye üzerinde e-imza ile tarayıcı üzerinden açılan servisler ve bu servislerin güvenli bir erişim ile sağlanması mümkün olmaktadır. Benzer şekilde finans sektöründe kurumsal ve bireysel bankacılık uygulamaları tarayıcı üzerinde, yüksek kullanıcı isterleri gözetilerek güvenli ve istemci bağımsız olarak gerçeklenmektedir. W3C organizasyonu dünya ölçeğinde world wide web standartlarını belirlemektedir. Bu nedenler ile teknik şartname madde 3.1.1 belirtilen isterlerin rekabet eşitliği ilkesini teknik olarak ihlal etmediği, herhangi bir teknolojiyi tanımlamadığı  değerlendirilebilir.” şeklinde görüş belirtilmiştir.

Ayrıca, Sağlık Bakanlığının yayınladığı Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri Alım Kılavuzunun 4.1.1 inci maddesinde; “Uygulama yazılımı istemci/sunucu veya web tabanlı veya akıllı istemci (smart client) veya zengin istemci (rich client) mimariye sahip olmalı, Yüklenici firma teklif ettiği mimariyi teklifinde belirtmelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

            Yukarıda anılan teknik görüş yazısı ve Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri Alım Kılavuzunun 4.1.1 inci maddesindeki düzenleme birlikte düşünüldüğünde teknik şartnamenin 3.1.1 inci maddesinin uygulama sunucuları üzerinden oluşabilecek erişim sistem ve veri güvenliğini ciddi olarak tehdit etmediği, ayrıca ihaledeki rekabeti engellemediği anlaşıldığından, başvuru sahibin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

            8) Başvuru sahibinin 8 inci iddiasına ilişkin olarak:

            Teknik şartnamenin 3.1.8 inci maddesinde; “Uygulama yazılımı, sunucu işletim sistemi (SOS) olarak Solaris, Unix, Linux, Microsoft Windows 200X Server gibi endüstri standardı sunucu işletim sistemleri mimarisine uygun olmalı ve bu SOS’ler üzerinde kusursuz çalışmalıdır. Yazılımın bu işletim sistemleri üzerinde herhangi bir ek yazılıma gerek duymaksızın çalıştığı demoda gösterilebilmelidir. XML web servisleri ve web tabanlı sistem için gerekli olan uygulama sunucu yazılımı UNIX, Linux, Solaris, Windows vb. sistemlerinde çalışabilmelidir. Bu şartı karşılayamayan sistemleri teklif eden istekliler ihale dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

            Yukarıda anılan düzenlemeye ilişkin Kurumumuz tarafından teknik görüş talebinde bulunulmuş, Kurumumuza gelen teknik görüş yazısında; “Şikayet 9 uncu madde açıklamasında, teknik şartname madde 3.1.8 ile belirtilen maddesinin Solaris, UNIX, Linux, Microsoft Windows 200X işletim sistemlerinin herhangi birisi ile çalışabilmesi şeklinde değiştirilmesinin önerildiği görülmektedir.

            Uygulama yazılımının, Solaris, UNIX, Linux, Microsoft Windows 200X işletim sistemlerinin hepsinde çalışabilmesi, lisans ve donanım bağımlılığı olmaksızın güncel ve gelecek ihtiyaçlar için uygulama yazılım platformunun değiştirilebilmesini mümkün kılma özelliği olmasını sağlayacaktır.

            Uygulama yazılımının birden çok işletim sistemi üzerinde çalışabilir olması, yedeklenebilmesi, sonlanan, desteği kesilen, güncellemeleri yapılamayan işletim sistemlerinin değiştirilerek kullanıma devam edilebilme imkanı verecektir. Veritabanı uygulamaları için donanım ve işletim sistemi bağımsızlığının bulunması teknik açıdan önemli bir işletme risk azaltım ölçütüdür.

            Sonuç:

            …

            Uygulama yazılımının birden çok işletim sistemi üzerinde çalışabilir olmasının işletmeci açısından gözetilmesi gereken teknik bir zorunluluk olduğu, “Yedeklenebilmesi, sonlanan, desteği kesilen, güncellemeleri yapılamayan işletim sistemlerinin değiştirilerek kullanıma devam edilebilir olmasının” gerekli olacağı, bu nedenler ile teknik şartname madde 3.1.8 belirtilen isteklilerin rekabet eşitliği ilkesini teknik olarak ihlal etmediği, herhangi bir teknolojiyi tanımlamadığı değerlendirilmiştir.” hususu belirtilmiştir.

            Ayrıca, Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Hastane Bilgi Sistemi Alım Kılavuzunun öneri niteliği taşıdığı ve bu dokümanın ilgili idareleri bağlayıcı nitelik taşımadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, yukarıda anılan teknik görüş yazısı doğrultusunda başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

            9) Başvuru sahibinin 9 uncu iddiasına ilişkin olarak:

            Teknik şartnamenin 5.1 inci maddesinde; “Hastanemizdeki mevcut firewall kullanılacaktır. Yapılandırmalar ve güncellemeler lisans yenileme bedelleri istekli firmaya ait olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

            Hastanedeki mevcut firewall’a dair yapılandırmalar, güncellemeler ve lisans yenileme bedellerine ilişkin teklif maliyet giderine ihale ilanı, idari şartname ve birim fiyat teklif cetvelinde yer verilmemesine karşın, birim fiyat teklif cetvelindeki modül kalemleri içerisinde bu maliyet giderine de isteklilerce yer verilebileceği, bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

            10) Başvuru sahibinin 10 uncu iddiasına ilişkin olarak:

            Teknik şartnamenin 6.1 inci maddesinde; “Hastanede mevcut Anti Virüs yazılımı kullanılacaktır. Lisans güncellemeleri firmaya ait olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

            Hastanedeki mevcut Anti Virüs yazılımının lisans güncellemesine ilişkin maliyet giderine ihale ilanı, idari şartname ve birim fiyat teklif cetvelinde yer verilmemesine karşın, birim fiyat teklif cetvelindeki modül kalemleri içerisinde bu maliyet giderine de isteklilerce yer verilebileceği, bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

            11) Başvuru sahibinin 11 inci iddiasına ilişkin olarak:

            Teknik şartnamenin “Eğitim Hizmetleri” başlıklı 7 nci maddesinde; “Kurulan tüm yazılım birimleri için satıcı, alıcının belirleyeceği teknik ve uç bilgisayar kullanıcılarına tüm sistemi verimli olarak işletebilmek için eğitim verecektir. Eğitimin tamamı mesai saatleri içerisinde şartnamenin 8.1. maddesinde yer alan tablo 1’de belirtilen sayıdaki personellere verilecektir. Eğitim planına satıcı ve alıcı birlikte karar verecektir.

            …

            7.1.1. Eğitim Materyalleri: Eğitim tipine göre düzenlenmesi gereken eğitim ortamını ve eğitim programları için gerekli materyalleri satıcı temin edecektir.

            …

            7.1.3. Eğitilecek Personel: Yüklenici, idarenin en az tablo 4’de belirtilen sayıda personelini aynı tabloda belirtilen konularda eğitmelidir.

            7.1.4. Eğitimde Kullanılacak Yazılı Dokümanlar: Eğitim süresinde kullanılacak olan eğitim dokümanları bir CD içerisinde (İçeriğin okunabilmesi için ek program gerekmesi halinde  bu programın otomatik yüklenmesini sağlayacak şekilde), eğitim programları başlamadan önce hazırlanmalı ve onaylanmak üzere idareye teslim edilmelidir. İçerik Türkçe olmalıdır. Onaylanan içerik en az eğitime alınacak personel sayısı kadar çoğaltılmalıdır. Bu işlem için yüklenici ek bir ücret talep etmemelidir.

            7.1.5. Eğitim Sırasında Kullanılacak Sarf Malzemeleri: Eğitim süresince kullanılacak CD/DVD, sürekli form, A-4 kağıdı gibi sarf malzemeleri ek ücret talep edilmeksizin satıcı tarafından karşılanmalıdır.

            …

            7.1.7. Eğitim Maliyeti: Bu dokümanda verilen ve takip edilecek şartlar çerçevesinde verilecek eğitim gideri firma için firma ücret talep etmeyecektir.

            …

            7.1.11. Temel Bilgisayar Kullanım Eğitimi: Bu eğitim programında, yüklenici, tablo 4’de verilen hedef kitleyi kişisel bilgisayar ve yazıcı kullanımı, klavye, kısa yollar ve fare kullanımı, yedekleme, kişiselleştirme, genel bilgisayar ve bilgi güvenliği konularında eğitmelidir. Bu eğitimin sonunda, eğitimi alan personelin genel bilgisayar kavramları ile tanışmış ve zararlı yazılımlardan korunma ve yanlış uygulamalardan kaçınma yolları hakkında bilgi sahibi olmaları beklenmektedir. Bu eğitim, yazılımı kullanacak olan tüm kurum personeline verilmeli, istatistik birimlerinde çalışacak personel eğitimleri detaylandırılmalıdır.

            7.1.12. Sistem Bakımı ve Onarımı Eğitimi: Yüklenici, tablo 4’de belirtilen hedef kitleye teklif edilen sunucu, yerel ağ ekipmanları ve bilgisayar çevre birimleri (Klavye, Mouse, yazıcı, yedekleme birimleri vb.) konusunda bakım, onarım ve müdahale eğitimi verilmelidir.

            7.1.13. İletişim Altyapısı Bakım ve İşletimi Eğitimi: Yüklenici, tablo 4’de belirtilen hedef kitleye, teklif edilen iletişim altyapısı bakımı, işletimi, yönetimi ve kullanımı konularında eğitim vermelidir. Eğitim, önerilen tüm iletişim yazılımlarının kullanımını kapsamalıdır.

            7.1.14. Çok Kullanıcılı İşletim Sistemi Eğitimi: Yüklenici, tablo 4’de belirtilen hedef kitleye, teklif edilen çok kullanıcılı işletim sisteminin kullanımı ve yönetimi (Yedekleme, kullanıcı tanımlama, kurtarma vb.) konularında eğitim vermelidir.

            7.1.15. VTYS Eğitimi: Yüklenici, tablo 4’de belirtilen hedef kitleye, teklif ettiği VTYS’nin kullanımı ve yönetimi (Yedekleme, kullanıcı tanımlama, sorgu yaratma, kurtarma vb.) konularında eğitim vermelidir.

            7.1.16. Yazılım Kullanıcı Eğitimi: Yüklenici, 8.1. maddesinde yer alan tablo 1’de belirtilen hedef kitleye uygulama yazılımının kullanımı konusunda eğitim vermelidir.” düzenlemesi,

            Aynı teknik şartnamenin 8.1 inci maddesinde;

“

            …” düzenlemesi,

            Yer almaktadır.

            Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.25 inci maddesinde; “Personele, çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 4857 sayılı Kanunun 66 ncı maddesinin (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, bunun teklif fiyata dahil olacağının ve mesai dışında işçinin kaç saat işle ilgili meşgul edileceğinin idari şartnamede belirtilmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca, oryantasyon eğitimi dışında, silahlı atış eğitimi, uçuş eğitimi gibi önemli maliyet gerektiren eğitim giderlerinin, teklif fiyata dahil giderler içinde değerlendirilmesi ve bu giderlerin idari şartnamede açıkça belirtilmesi, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek ihalelerde ise birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak öngörülmesi gerekmektedir. Dolayısıyla bu tür eğitim giderleri % 3 oranının içerisinde bulunan bir genel gider olarak kabul edilmeyecek ve teklifin önemli bir bileşeni sayılarak aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınacaktır.” açıklamasına yer verilmiştir.

            Teknik şartnamenin eğitim hizmetlerini düzenleyen 7 nci maddesi incelendiğinde, eğitimin temel amacının idarenin belirleyeceği teknik ve uç kullanıcılara tüm sistemin verimli olarak işletilebilmesi olduğu anlaşılmaktadır.

            Yukarıda yer alan tablo incelendiğinde, idarece düzenlemesi yapılan ve idarenin personeline verilmesi istenen eğitim kalemlerinin temel bilgisayar kullanımı, yazılım kullanıcı eğitimi gibi niteliği gereği bir uyum süreci eğitimi olarak değerlendirilmesi mümkün olmayan giderleri içerdiği görülmektedir.

Bu bağlamda, söz konusu eğitim giderine kamu ihale mevzuatında öngörüldüğü şekilde idari şartnamede yer verilmediği ve birim fiyat teklif cetvelinde de ayrı bir iş kalemi olarak düzenlemediği anlaşılmış olup, bu itibarla da idare tarafından istenilen eğitimin ihale konusu işe uyum (Oryantasyon) eğitiminin sınırlarını aştığından ve dolayısıyla personel çalıştırılmasına dayalı hizmet niteliği taşımayan itirazen şikayete konu ihalede önemli bir maliyet bileşeni olmasında tereddüt bulunmayan bu eğitim giderinin yalnızca teknik şartnamede düzenleme konusu yapılması mevzuata aykırı bulunduğundan, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

            12) Başvuru sahibinin 12 nci iddiasına ilişkin olarak:

            Teknik şartnamenin 7.1.9 uncu maddesinde; “Sertifikalar: Eğitilen kişinin ilgili eğitim programını başarılı bir şekilde tamamlaması durumunda, tüm eğitim programları için satıcı tarafından sertifikaları verilmelidir.” düzenlemesi,

            Teknik şartnamenin 7.1.10 uncu maddesinde; “Sertifikalar: Eğitilen kişinin ilgili eğitim programını başarılı bir şekilde tamamlaması durumunda, tüm eğitim programları için Satıcı tarafından sertifikaları verilmelidir.” düzenlemesi,

            Yer almaktadır.

            Söz konusu düzenlemede, kişinin eğitim programını başarılı bir şekilde tamamlaması durumunda verilmesi zorunlu kılınan belge her ne kadar “sertifika” adı altında düzenlenmiş olsa da aslında belgenin yetkili bir kurum tarafından değil de bizzat yükleniciler tarafından verilmesinin şart koşulduğu dikkate alındığında, istenilen belgenin teknik anlamda bir “sertifika” değil “katılım belgesi” olduğu açıktır.

            Bu itibarla, teknik şartnamenin incelemeye konu maddesinde idarenin iradesinin yükleniciler tarafından eğitim sonunda bir katılım belgesi verilmesine yönelik olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin sertifika istenilmesinin aynı zamanda alt yüklenici çalıştırılması anlamı taşıyacağı şeklindeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, teknik şartnamenin 7 nci maddesinde istenilen eğitimin ihale konusu işe uyum (Oryantasyon) eğitiminin sınırlarını aştığı ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliği taşımayan şikayete konu ihalede önemli bir maliyet bileşeni teşkil ettiğinde tereddüt bulunmayan bu eğitim giderinin yalnızca teknik şartnamede düzenleme konusu yapılmasının kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği, bu itibarla söz konusu eğitim giderinin kamu ihale mevzuatında öngörüldüğü şekilde idari şartnamede belirtilmemesi ve birim fiyat teklif cetvelinde de ayrı bir iş kalemi olarak düzenlenmemesinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

   Oybirliği ile karar verildi.